تاریخچه شرکت؛
افغانستان در قلب قاره آسیا موقعیت داشته و از جمله کشورهای محاط به خشکه، کوهستانی و زراعتی بهشمار میرود. تولید گندم و سایر غلات از دیرباز بخش مهمی از اقتصاد و معیشت مردم این سرزمین را تشکیل داده و افغانستان در عرصه زراعت از شهرت قابل توجهی برخوردار بوده است. به همین دلیل، در زمان کنشکای کبیر، امپراتور آریانا، برای نگهداری و ذخیره غلات تولیدشده، گدامها و انبارهایی در دل کوهها و مغارهها ایجاد گردید. شاهان و سلاطین افغانستان نیز در دورههای بعدی از این شیوه پیروی نموده و همواره بخشی از نیازمندیهای اساسی کشور را ذخیره و نگهداری میکردند.
با وجود آنکه در طول تاریخ و در اثر جنگها و تحولات مختلف، بسیاری از مراکز تولید و ذخیره غله از بین رفت، اما در دوره امپراتوری احمدشاه بابا توجه ویژهای به توسعه زراعت و بازسازی گدامها و ذخایر غله صورت گرفت. در دورههای بعدی نیز، در کنار سایر اصلاحات اداری و اقتصادی، نظام جمعآوری، خریداری و ذخیره غله توسعه یافته و گدامهای جدید سنگی و پخته در مناطق تولیدی کشور احداث گردید.
پس از جنگ جهانی دوم و با توجه به نیاز روزافزون کشور، دولت افغانستان در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی نخستین واحد تخصصی تهیه، ذخیره و توزیع غله را تحت نام «مدیریت تهیه غله» تأسیس نمود. این اداره مسئولیت تهیه گندم، برنج و روغن از منابع داخلی و همچنین واردات چای و شکر از منابع خارجی را بر عهده داشت. توزیع این مواد برای رفع نیازمندیهای ادارات دولتی بر اساس درخواست و هدایت مراجع ذیصلاح انجام میشد.
در سال ۱۳۳۲، مجلس رفاه عامه «مدیریت عمومی توزیع غله» را به «ریاست دولتی تهیه ارزاق» تغییر نام داد و این اداره در سال ۱۳۳۳ رسماً فعالیت خود را آغاز نمود. این نهاد در مدت کوتاهی مسیر رشد و توسعه خویش را پیموده و نقش مؤثری در تأمین نیازمندیهای کشور ایفا کرد.
در سال ۱۳۴۳، ریاست تهیه ارزاق به «واحد اداری ارزاق و احتیاجات عامه» تغییر هویت داد و در سال ۱۳۴۶ فعالیت خود را تحت نام «د افغانستان ارزاقو موسسه» آغاز نمود. با توسعه سریع این مؤسسه، در سال ۱۳۴۹ نمایندگیهای ریاست عمومی ارزاق در تمامی ولایات کشور ایجاد و به بهرهبرداری سپرده شد.
در سال ۱۳۴۷، توزیع مواد اولیه بر اساس کتابچه کوپون بهصورت آزمایشی در مرکز کشور برای کارمندان ملکی آغاز گردید و در سال ۱۳۵۴ این برنامه به ولایات نیز گسترش یافت. فعالیتهای تصدی ارزاق بر دو محور تجارتی و خدماتی استوار بود و این اداره با تهیه و تدارک مواد مورد نیاز از منابع داخلی و خارجی، خدمات گستردهای را در راستای تأمین نیازمندیهای جامعه، ادارات دولتی و شهروندان در مرکز و ولایات ارائه مینمود.
با انفاذ قانون شرکتهای دولتی، تصدی ارزاق به «شرکت دولتی ارزاق» تغییر شخصیت حقوقی داد. سپس به اساس فرمان شماره (۲۸) مورخ ۱۵/۱۱/۱۳۹۸ مقام عالی ریاست جمهوری اسلامی افغانستان، شرکت انکشاف ملی ایجاد گردید و ریاست تصدی ارزاق در چوکات این شرکت ادغام شد و تحت چتر آن به فعالیتهای خود ادامه داد.
متعاقباً، بر اساس هدایت شماره (۴۹۸۸) مورخ ۱۸/۱۱/۱۳۹۹ مقام عالی ریاست جمهوری اسلامی افغانستان، زمینه ایجاد مجدد شرکت مستقل ارزاق فراهم گردید و اساسنامه شرکت از طریق وزارتهای مالیه و عدلیه طی مراحل قانونی شد.
در سال ۱۴۰۰، در نتیجه تلاشهای رهبری شرکت دولتی ارزاق و همکاری اداره پالیسی و استراتژی دولت وقت، این شرکت موفق شد احکام اعطای قراردادهای تأمین مواد اعاشوی مورد نیاز لیلیههای پوهنتونهای دولتی در مرکز و ولایات را از کمیسیون تدارکات ملی بهدست آورده و عملاً روند اجرای آن را آغاز نماید.
در سال مالی ۱۴۰۱ و پس از تحولات سیاسی کشور، شرکت دولتی ارزاق علاوه بر همکاری با وزارت تحصیلات عالی، قراردادهای متعددی را با وزارت داخله و سایر نهادهای دولتی نیازمند به مواد اعاشوی منعقد نمود. در همین سال، پروژه تأمین مواد اعاشوی لیلیههای پوهنتونهای دولتی در مرکز و ولایات با حجم مجموعی بیش از یک میلیارد افغانی از طریق قراردادهای رسمی به این شرکت واگذار گردید. همچنان از نیمه دوم سال ۱۴۰۱، پروژه تأمین مواد خشکه و حبوبات وزارت امور داخله در سراسر کشور به ارزش تقریبی دو میلیارد افغانی توسط این شرکت بهگونه موفقانه تطبیق شد.
از آغاز سال ۱۴۰۲ تاکنون، شرکت دولتی ارزاق مسئولیت تأمین و اکمال پروژههای مواد اعاشوی را با وزارتهای محترم تحصیلات عالی، معارف، کار و امور اجتماعی و صحت عامه در مرکز و ولایات کشور بر عهده داشته و روند اجرای این پروژهها همچنان بهصورت مستمر الی اکنون جریان دارد.